Ile waży sekret?

Nie bez powodu mówi się ‘ciążył mu sekret’, ‘zrzucił ciężar tajemnicy’. Utrzymywanie czegoś w sekrecie może być prawdziwym mentalnym obciążeniem. Przede wszystkim wymaga, żeby stale być czujnym i uważać, by sekret się nie wydał. Kiedy w końcu tajemnica zostaje wyjawiona, ludzie często wspominają o uczuciu prawdziwej ulgi – jakby zrzucili coś z ramion lub z piersi.

Co ciekawe – badania psychologów z Tufts University potwierdziły, że powiedzenia te nie biorą się znikąd. Jak się okazało, osoby, które myślały o jakimś swoim poważnym sekrecie (takim jak np. zdrada ukrywana przed partnerem), oceniały wykonanie zadań wymagających siły za znacznie bardziej wymagające, wejście pod górę jako bardziej strome, a dystans do przejścia dłuższy, niż osoby bez sekretu. Zupełnie jakby fizycznie niosły ze sobą coś ciężkiego, co spowalnia i zmniejsza sprawność na każdym kroku.

Jak wpływa na ludzi utrzymywanie czegoś sekrecie, możecie zobaczyć we właśnie wydanej książce Teresy Driscoll Obserwuję cię. I choć sekrety nie są jej głównym motywem, to jednak na nich opiera się część fabuły. Ale od początku.

Zareagujesz czy postarasz się zapomnieć?

Ella wybiera się pociągiem do Londynu. Z nudów podsłuchuje rozmowy dwóch nastolatek, wybierających się tam po raz pierwszy. W pewnym momencie dosiadają się do nich starsi faceci, wyznający, że właśnie wyszli… z więzienia. Ella, która sama jest matką nastolatka, nadstawia uszu, bojąc się o los zbyt ufnych dziewczyn. Rozważa nawet odnalezienie ich rodziców i poinformowanie ich o niebezpieczeństwie, w jakim mogą być ich córki.  W międzyczasie dzieje się jednak coś, co zmienia jej zdanie na temat dziewczyn i decyduje się nie robić nic. Następnego dnia dowiaduje się, że jedna z nich zaginęła. Teraz już wie, że będzie musiała skontaktować się z policją i że jej życie prawdopodobnie bardzo się zmieni.

Od wydarzeń mija rok. Ella, jako główny świadek, zmaga się z podsycaną przez media nagonką ludzi, którzy oskarżają ją, że nic wtedy nie zrobiła. Do tego zaczyna otrzymywać anonimowe pogróżki, które długo utrzymuje w sekrecie przed rodziną. Podobnie jest z drugą dziewczyną z pociągu, przyjaciółką zaginionej Anny. Konieczność ukrywania przed wszystkimi części historii, która wydarzyła się w Londynie, ciąży jej tak bardzo, że… To już musicie przeczytać sami.

Niemal każdy z bohaterów trzyma jakiegoś trupa w szafie. Ta książka to jednak nie tylko studium sekretów i braku komunikacji w obliczu tragedii. Autorka stawia czytelnika przed bardzo niewygodnym pytaniem: co TY zrobiłbyś na miejscu Elli? Zareagowałbyś, próbując ochronić nieznajome nastolatki, czy starałbyś się zapomnieć o tym, co widziałeś i słyszałeś?

Ludzki umysł jest w stanie wyprodukować najdziwniejsze tłumaczenia i teorie, żeby tylko uzasadnić brak reakcji w problemowej sytuacji. To nie moja sprawa, pewnie ktoś inny już zadzwonił po policję, może sama tego chciała, jednak nie jest taka niewinna… I mamy do czynienia z efektem przechodnia – obserwującym tragedię, ale nie robiącym nic. Żeby jednak potępienie nie przyszło nam tak łatwo, obserwujemy konsekwencje wetknięcia nosa w cudze sprawy. Czy mając świadomość tych konsekwencji, nadal postąpiłbyś jak prawy obywatel?

obserwuję cię

 

Obserwuję Cię to świetny psychologiczny thriller, który długo trzyma w niepewności, myląc tropy prowadzące do rozwiązania. Oprócz tego konfrontuje nas ze sposobem, w jaki oceniamy ludzi, mając do dyspozycji szczątkowe, wyrwane z kontekstu informacje.

Książka ukazała się 19 września nakładem wydawnictwa SQN. Darmowy fragment możecie przeczytać m.in. na stronie www.obserwujecie.pl.